ژئومورفولوژي ايران

 

طرحي از سيماي ناهمواري‌هاي ‌ايران

مقدمه‌ي بحث ژئومورفولوژي ايران در زير تقديم مي‌شه كه برگرفته از جزوه‌ي ژئومورفولوژي ايران تأليف جناب استاد دكتر مقصود خيام(استاد بازنشسته دانشگاه تبريز) در سال ۱۳۶۸ يا قبل از اونه.
زمين ايران(باستثناي بخشي از آذربايجان)، از جلگه‌ها و دشت‌هاي مرتفع و حوضه‌هاي بسته تشكيل شده. رشته‌كوه‌هايي از سنگ‌هاي متبلور هم اين دشت‌ها و جلگه‌ها رو از يكديگه مجزا كرده‌اند. مجموعاً همه‌ي اين عوارض توسط دو رشته كوه از سيستم چين خوردگي‌هاي آلپي بنام رشته زاگرس(در غرب و جنوب) و رشته البرز(درشمال) محصور شده‌اند.

ادامه نوشته

زمين شناسي

حـركـات پـوسـتـة زمـيـن

خشكي‌ زايي :  حركاتي است كند و بطني كه با بالا آمدن و پايين رفتن بخشهايي از پوستة زمين مشخص مي‌باشد و در حوضه‌هاي رسوبي منجر به پسروي و پيشروي دريا مي‌شود . ( خشكي زايي تأثير طولاني، شدت كم، پوشش بخشي وسيع از زمين را در پي دارد  و با ناپيوستگي هم شيب و ناپيوستگي پيوسته‌نما مشخص مي‌شود ).

ادامه نوشته

گسلهاي مهم ايران

 گسلهای مهم ایران

بين كليه واحدهاي ساختاري ايران مرز گسله قرار دارد . شناخت گسله ها و بررسي ويژگيهاي گسلي از دو ديدگاه مهم است . اول اينكه گسلهاي پوستة قاره‌اي بدليل اينكه زون برشي ايجاد مي كنند و بصورت مجموعه‌اي از سنگهاي خرد شده ديده مي‌شوند، خاستگاه مواد معدني مي‌باشند . مطالعة گسله ها به شناسايي كانسارها، نحوة پراكندگي، اكتشاف و استخراج مواد معدني كمك مي كند . از جمله اين گسل ها در پوستة ايران مي توان به گسله پشت بادام -  حاوي تمركز ماده معدني سرب و روي -  در معدن سرب و روي راونج اشاره كرد . تمركز كانسارهاي آهن در طول زون گسلي ده شير- بافق كه معادن بزرگ آهن گل گوهر، چغارت از آن جمله هستند . كانسارهاي بزرگ منيزيت و هونتيت در طول گسله‌هاي نهبندان و ميامي كه افيوليت ملانژها تمركز دارند يا معادن مس هيدروترمال از جمله معادن بزرگ مس قلعه زري در ارتباط با وجود زونهاي گسلي تشكيل شده اند . از سوي ديگر مطالعه گسلها از آنجائيكه توان لرزه زايي دارند داراي اهميت است . شناسايي زونهاي گسلي فعال و برآورد توان لرزه زايي اين گسله ها مي تواند در كاهش خسارت هاي جاني و مالي مهم باشد .  

ادامه نوشته

واحدهاي زمين ساختي و لرزه زمين ساختي ايران

 

بر اساس دسته بندي نوگل سادات ( 1962 ) ايران به 15 زون ساختاري تقسيم مي‌شود :

1)     زون ساختاري تالش

2)     زون ساختاري خزر- مغان

3)     ايالت ساختاري كپه داغ

4)     زون ساختاري بينالود

5)     زون ساختاري البرز

6)     زون ساختاري سبزوار

7)     زون ساختاري كوير

8)     زون ساختاري تبريز

9)     زون ساختاري بزمان

10)    زون ساختاري مثلث مركزي

11)    زون ساختاري مكران

12)    زون ساختاري زاگرس

13)    پهنة ساختاري زاگرس مرتفع

14)    نوار دگرگوني سنندج - سيرجان

15)    زون ساختاري لوت و سيستان

بربريان بر اساس ويژگيهاي لرزه‌اي ، ايران را به 4 بخش تقسيم كرده است :

1)     زون لرزه زمين ساخت زاگرس

2)     زون لرزه زمين ساخت كپه داغ

3)     زون لرزه زمين ساخت ايران مركزي

4)     زون لرزه زمين ساخت مكران

ادامه نوشته

ژئومورفولوژي

 

ریشه لغوی ژئومورفولوژی علم شناسایی اشکال ناهمواریهای زمین است ، این واژه از زبان یونانی گرفته شده و از سه جز Geo به معنی زمین ، Morphe به معنی شکل و Logos به معنی شناسایی ترکیب یافته است. دید کلی ژئومورفولوژی جدید بیشتر مبتنی بر مقایسه سیستماتیک اشکال ناهمواریها و نهشته‌هایی است که موجب تعیین سن آنها می‌گردد و همچنین تعیین اشکال اولیه و اصلی ناهمواریها و بالاخره شناسایی فرآیندها و محیط موورفوکلیماتیک هنگامی که ناهمواریها را بوجود آورده‌اند، مورد توجه می‌باشد. همچنین ژئومورفولوژی از مطالعات آماری برای بررسی اشکال ناهمواریها بهره می‌گیرد و سعی دارد در تحول ناهمواریهای زمین علیرغم پیچیده بودن مساله دینامیک طبیعت ، سهم فرآیندهای مختلف ناشی از آب و هوا و پوشش گیاهی و ماهیت سنگها و ساخت زمین و تغییر شکلهای تکتونیکی و میراث مراحل اولیه تکامل را از نظر دور ندارد.

ادامه نوشته